Leestijd: 6 minuten
Aarding is het onderdeel van een netwerkinstallatie dat vaak wordt overgeslagen of halfslachtig wordt uitgevoerd. En dat is precies waarom storingen die voortkomen uit slechte aarding zo moeilijk te traceren zijn. Ze uiten zich niet als een directe foutmelding, maar als willekeurige verbindingsonderbrekingen, ruis op VoIP-lijnen, verhoogde bitfoutpercentages of apparatuur die gevoeliger is voor elektrostatische ontlading. In dit artikel leggen we uit waarom het aarden van een patchkast essentieel is en hoe je het correct uitvoert.
Na het lezen weet je hoe aarding werkt, hoe je fouten vermijdt en hoe je een correcte aardingscontinuïteit opbouwt van kast tot aardingsrail.
Waarom is aarding van een patchkast noodzakelijk?
Aarding heeft twee functies die los van elkaar staan maar samen onmisbaar zijn:
Veiligheidsfunctie
Een geaarde kast leidt een eventuele lekstroom veilig af naar de aarde. Zonder aarding kan een kast die een isolatiefout heeft, onder spanning komen te staan. Dat is een direct gevaar voor iedereen die de kast aanraakt. In Nederland verplicht de NEN 1010 (de norm voor laagspanningsinstallaties) dat metalen behuizingen die deel uitmaken van een elektrische installatie, via de beschermingsaarde moeten zijn opgenomen in het aardingssysteem.
Signaalkwaliteitsfunctie
Een goede aarding draagt bij aan de elektromagnetische compatibiliteit (EMC) van de installatie. In combinatie met correct aangesloten afgeschermde kabels, patchpanelen en apparatuur helpt aarding ongewenste elektromagnetische storingen te beperken. Vooral in omgevingen met veel elektrische apparatuur kan dit bijdragen aan een stabielere werking van het netwerk en een lagere storingsgevoeligheid.
Wat heb je nodig voor een correcte aarding?
Een correct geaarde patchkast heeft drie elementen:
- een aardingsrail in de kast
- aardingskabels van elk metalen onderdeel naar die rail
- verbinding van de aardingsrail naar de centrale aardelektrode of het aardingspunt van de groepenkast
De aardingsrail is een koperen of vernikkelstalen rail die in de kast is gemonteerd. Hierop worden alle aardingsverbindingen samengebracht.
Aardingskabels verbinden de kastconstructie, montageprofielen, patchpanelen en actieve apparatuur met de aardingsrail. Gebruik groene/gele aardingskabels van minimaal 4 mm² voor de verbindingen van de kastconstructie naar de aardingsrail. Vaak wordt hiervoor 6 mm² of 10 mm² toegepast, afhankelijk van de installatie en de geldende voorschriften.
Naast de verbinding van de kast met de aardingsrail moeten ook alle bewegende metalen delen van de kast elektrisch verbonden zijn met het frame. Denk hierbij aan deuren en afneembare zijpanelen. Omdat scharnieren en bevestigingspunten niet altijd een betrouwbare elektrische verbinding garanderen, worden hiervoor aparte aardingskabels gebruikt. Bij veel professionele patchkasten wordt hiervoor een aardingsset meegeleverd, waarmee deuren en panelen rechtstreeks met het kastframe worden verbonden.
Stap voor stap: hoe aard je een patchkast correct?
Stap 1: Monteer een geïsoleerde aardingsrail in de kast
Bevestig de rail op een vaste positie, doorgaans onderin de kast of aan de achterzijde van het frame.
Stap 2: Aard deuren en zijpanelen van de patchkast
Gebruik de meegeleverde aardingsset om de deuren en zijpanelen elektrisch met het kastframe te verbinden. In de kast bevinden zich hiervoor aardepennen op de deuren en panelen. Bevestig de aardingskabel tussen het frame en de deur of het zijpaneel.
Let op: draai de bevestigingsschroeven hfandvast aan. Te strak aandraaien kan de kabelogen beschadigen, waardoor de verbinding minder betrouwbaar wordt.
Stap 3: Verbind de kastconstructie met de aardingsrail
Gebruik een aardingskabel van minimaal 4 mm² en bevestig deze met een geaarde schroefverbinding op een blank metaaloppervlak van de kastconstructie. Verwijder eventuele lak of anodisering op het verbindingspunt voor goed geleidend contact.
Stap 4: Aard de montageprofielen
In de meeste professionele kasten zijn de montageprofielen elektrisch verbonden met de kastconstructie via de bevestigingsschroeven. Controleer dit met een multimeter. De weerstand tussen profiel en kastframe moet < 0,1 Ohm zijn.
Stap 5: Aard de patchpanelen en actieve apparatuur
Afgeschermde patchpanelen (STP of FTP) hebben een aardsverbinding nodig. Controleer de productspecificaties. Sommige patchpanelen hebben een ingebouwde aardklem, andere vereisen een aparte aardingskabel.
Stap 6: Verbind de aardingsrail met de centrale aardelektrode
Gebruik een kabel van minimaal 10 mm² en zorg voor een zo kort mogelijke route naar het aardingspunt. Lange aardingskabels hebben een hogere weerstand en zijn minder effectief.
Veelgemaakte fouten bij het aarden van een patchkast
✖ Fout 1: Aarden via de voedingskabel
Als je ervan uitgaat dat de aarding via de geaarde stekker van de stekkerdoos in de kast volstaat, dan is dat voor de veiligheidsfunctie wellicht voldoende, maar voor EMI-bescherming niet. De stekkerverbinding heeft een te hoge impedantie bij hogere frequenties. De patchkast moet zijn opgenomen in het aardingssysteem van het gebouw. In de praktijk gebeurt dit meestal via de aardingsrail van de verdeler of groepenkast. Zorg ervoor dat de kastconstructie, aardingsrail en eventuele afgeschermde componenten correct zijn verbonden met dit aardingssysteem.
✖ Fout 2: Aardingslussen creëren
Als de kastconstructie op meerdere punten met de aarde is verbonden via verschillende routes, ontstaat een aardingslus. Die lus werkt als een antenne voor magnetische velden en kan juist storingen veroorzaken in plaats van ze te elimineren. Gebruik altijd één centraal aardingspunt (de aardingsrail) en leid alle verbindingen daarheen.
✖ Fout 3: Geschilderde of gelakte verbindingspunten gebruiken
Lak en anodisering zijn elektrisch niet-geleidend. Een aardingskabel bevestigd op een gelakt oppervlak heeft een slechte of geen elektrische verbinding. Verwijder altijd de coating op het verbindingspunt voordat je de aardingskabel bevestigt. Hiervoor kun je gewoon schuurpapier gebruiken.
✖ Fout 4: Deuren en zijpanelen niet meenemen in de aarding
Bij patchkasten wordt regelmatig vergeten om de meegeleverde aardingskabels te monteren. Daardoor zijn deuren en zijpanelen niet opgenomen in het aardingssysteem van de kast. Controleer altijd of alle bewegende en afneembare metalen onderdelen via de aardingsset met het kastframe verbonden zijn. Dat voorkomt spanningsverschillen en zorgt voor een volledige aardingscontinuïteit binnen de kast.
Veelgestelde vragen over het aarden van een patchkast
|
Het aarden van een patchkast is geen optionele afwerking, het is een veiligheidseis en een signaalkwaliteitsmaatregel tegelijk. Een correct geaarde kast beschermt mensen, beschermt hardware en verbetert de betrouwbaarheid van het netwerk. De investering in een aardingsrail, de juiste kabels en een zorgvuldige uitvoering is minimaal. De risico's van weglaten zijn dat niet.
→ Bekijk het assortiment patchkasten en aardingsaccessoires, of neem contact op voor advies over jouw installatie. |
